Tại sao dòng tiền lại quan trọng hơn lợi nhuận?

Việc làm đau đầu các chủ doanh nghiệp hay CEO không phải là tạo ra lợi nhuận, mà làm thế nào để duy trì nó trong dài hạn. Cách tốt nhất để làm được điều đó chính là quản trị tốt dòng tiền.

Tại sao dòng tiền lại quan trọng hơn lợi nhuận?
Photo by Alexander Mils / Unsplash

Khi một doanh nghiệp đi vào hoạt động, mục tiêu hướng tới là tạo ra được càng nhiều lợi nhuận càng tốt. Một doanh nghiệp có nhiều lợi nhuận luôn là điều tuyệt vời nhất, bất kể đối với cổ đông hay chủ nợ. Tuy nhiên, việc làm đau đầu các chủ doanh nghiệp hay CEO không phải là tạo ra lợi nhuận, mà làm thế nào để duy trì nó trong dài hạn. Cách tốt nhất để làm được điều đó chính là quản trị tốt dòng tiền.

Tiền mặt là vua

Câu nói trên đã quá quen thuộc đối với hầu hết các nhà quản lý doanh nghiệp. Trong suốt quá trình hoạt động, doanh nghiệp luôn cần sử dụng tiền, đặc biệt vào đầu chu kỳ tăng trưởng. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp cần một lượng tiền mặt dồi dào cho việc mở rộng sản xuất. Bởi khi nhận được càng nhiều đơn hàng, nhu cầu về dòng tiền càng lớn. Nếu không được quản lý tốt, đến một giới hạn nào đó, tiền mặt của doanh nghiệp không còn đủ để chi trả, tất cả mọi hoạt động sẽ bị ngưng trệ và doanh nghiệp gặp rắc rối thật sự.

Điều này sẽ được giải quyết ổn thỏa nếu chủ doanh nghiệp khéo léo quản trị tốt dòng tiền. Bằng những biện pháp đẩy nhanh tốc độ thu tiền từ khách hàng, như áp dụng chính sách giảm giá nếu thanh toán sớm; nâng cấp các kênh nhận thanh toán; hoặc tổ chức bộ phận thu hồi công nợ. Khi đó, doanh nghiệp sẽ có dòng tiền vào kịp thời để tái sản xuất phục vụ cho những đơn hàng sau.

Hình minh họa dòng đời doanh nghiệp. Trong giai đoạn đầu tăng trưởng, doanh nghiệp đã bắt đầu có lợi nhuận nhưng dòng tiền vẫn âm. - Nguồn: corporatefinanceinstitute.com

Có lợi nhuận chưa chắc đã có tiền

Trong nhiều trường hợp để thu hút khách hàng, doanh nghiệp phải áp dụng chính sách bán hàng trả chậm. Lúc này, tuy đã ghi nhận doanh thu và lợi nhuận, nhưng trên thực tế lợi nhuận đó vẫn chưa chuyển thành tiền mặt.

Cũng có các giao dịch làm biến động dòng tiền, nhưng không ảnh hưởng đến lợi nhuận. Chẳng hạn khi doanh nghiệp vay nợ ngân hàng, hay khi thanh toán phần nợ gốc, cả hai giao dịch này đều làm tăng hoặc giảm lượng tiền mặt ngay lập tức, nhưng không phản ánh trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

Như vậy, không phải lúc nào lợi nhuận và dòng tiền đều song hành cùng nhau. Và việc của chủ doanh nghiệp là phải theo dõi cả hai để cân đối thu chi một cách hợp lý, tránh các rủi ro về dòng tiền khi vận hành doanh nghiệp.

Hình minh họa: Trong giai đoạn 2017-2018 mặc dù lợi nhuận sau thuế dương nhưng dòng tiền kinh doanh của tập đoàn KIDO lại âm, nguyên nhân một phần do tăng các khoản phải thu. - Nguồn: ProFin tổng hợp từ BCTC tập đoàn KIDO

Dòng tiền giúp bù đắp "khoảng trống" các khoản phải thu và phải trả trong doanh nghiệp

Như đã đề cập ở trên, doanh nghiệp có thể áp dụng chính sách bán hàng trả chậm nhằm thu hút khách hàng. Thời hạn thanh toán này có thể kéo dài vài ngày hoặc thậm chí vài tháng tùy vào chiến lược kinh doanh mỗi thời điểm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị sẵn lượng tiền mặt đủ để bù đắp cho các chi phí phát sinh trong thời gian người mua chưa thanh toán.

Ngược lại, doanh nghiệp cũng có thể làm điều tương tự với các nhà cung cấp như mua nguyên vật liệu trả chậm. Dòng tiền lúc này được giữ lại để chi tiêu cho các khoản khác cần thiết hơn. Tuy nhiên khi đến thời hạn, chủ doanh nghiệp phải chuẩn bị sẵn nguồn tiền để thanh toán, tránh làm gián đoạn kinh doanh.

Nắm bắt được chu kỳ dòng tiền là yếu tố then chốt giúp chủ doanh nghiệp luân chuyển tiền bù đắp cho khoản phải thu và phải trả. Đảm bảo doanh nghiệp hoạt động liên tục và không bị gián đoạn do thiếu hụt dòng tiền.

Ngân hàng luôn xem xét dòng tiền

Vay nợ là một công cụ giúp bổ sung dòng tiền hiệu quả cho doanh nghiệp. Việc vay nợ nếu tận dụng đúng cách có thể đưa doanh nghiệp lên đà tăng trưởng tốt. Ngoài ra, lãi vay còn là "lá chắn thuế" hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực thuế. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là làm thế nào để các ngân hàng - vốn e ngại rủi ro - sẵn sàng mở hầu bao cho doanh nghiệp. Nhất là khi doanh nghiệp mới thành lập và chưa có lịch sử tín dụng.

Ngân hàng luôn quan tâm đến khả năng thu hồi khoản vay. Để đánh giá điều đó ngân hàng thường xem xét dòng tiền hiện tại và dòng tiền dự kiến trong tương lai. Vì doanh nghiệp chỉ có khả năng trả nợ khi có dòng tiền dương. Hơn nữa, dòng tiền là khoản mục khó có thể "biến tấu", do đó nó cho ngân hàng cái nhìn khách quan hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp hơn là báo cáo về lợi nhuận.

Trên đây là 4 lý do cho thấy vì sao dòng tiền quan trọng hơn lợi nhuận. ProFin hy vọng bài viết này sẽ hữu ích cho bạn và doanh nghiệp.